Konferencja „100 lat Czerwonego Bagna”

23 września 2025 r. w Goniądzu odbyła się konferencja poświęcona 100-leciu ochrony Czerwonego Bagna. 

Konferencja miała na celu przybliżenie  historii, wartości przyrodniczej Czerwonego Bagna i przyjrzeniu się wyzwaniom jego ochrony. 

Dawny rezerwat „Czerwone Bagno” utworzony został w 1925 roku na terenie Lasów Państwowych, w ówczesnym Nadleśnictwie Rajgród. Obecnie stanowi on część Biebrzańskiego Parku Narodowego i funkcjonuje jako obszar ochrony ścisłej. Jego twórca i inicjatorem był prof. Władysław Szafer.

Pierwsze wystąpienie poświęcone było wspomnieniu prof. Władysława Szafera – nestora ochrony przyrody w Polsce i inicjatora powstania rezerwatu Czerwone Bagno. Jako prelegent wystąpił Pan Władysław Szarski – wnuk profesora Szafera, Dyrektor Muzeum Obrony Wybrzeża na Helu, który wspominał swego dziadka w sposób bezpośredni i osobisty. Następny referat wygłosił Dyrektor Biebrzańskiego Parku Narodowego – Artur Wiatr, przedstawiając rys historyczny rezerwatu Czerwone Bagno.

Kolejne wystąpienia skupiły się na wynikach badań prowadzonych na terenie Czerwonego Bagna na przestrzeni lat. Pan Marek Ksepko – Dyrektor Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, Oddział w Białymstoku, przedstawił charakterystykę ekosystemów leśnych. Pan prof. dr hab. inż. Tomasz Okruszko, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, przewodniczący Rady Naukowej BbPN, omówił dotychczas realizowane projekty badawcze na terenie Czerwonego Bagna. Następnie Pan dr hab. Mateusz Grygoruk, Dyrektor Centrum Badań Klimatu SGGW, opisał ewolucję torfowiska w warunkach zmian gospodarki wodnej, klimatu i zlewni. Dwa kolejne wystąpienia poświęcone przemianom szaty roślinnej referowali badacze z Uniwersytetu Warszawskiego – Pan dr hab. Wiktor Kotowski i Pani dr Izabela Jaszczuk. Ostatnie wystąpienie Pana prof. dr hab. Mirosława Ratkiewicza z Uniwersytetu w Białymstoku dotyczyło łosia.
Sesja terenowa odbyła się na Grzędach. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć krótką inscenizację i wysłuchać historii o działalności, tzw. straży łosiowej, funkcjonującej na terenie rezerwatu w latach 50. XX wieku.

Kolejnym ważnym punktem programu było uroczyste odsłonięcie symbolicznego kamienia pamięci prof. Władysława Szafera, upamiętniającego jego zasługi dla polskiej ochrony przyrody, w tym w szczególności za inicjatywę i udział w utworzeniu rezerwatu Czerwone Bagno.
Konferencję zorganizował  Biebrzański Park Narodowy wraz z  Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Białymstoku. Partnerami wydarzenia były: Województwo Podlaskie oraz Towarzystwo Biebrzańskie. Patronat honorowy objął Minister Klimatu i Środowiska.
Konferencja dała możliwość analizy wyników badań naukowych i spojrzenia w przyszłość, w której bagienne ekosystemy stoją w obliczu zmian środowiskowych i klimatycznych.

Autorzy: Łukasz Krajewski, Karolina Tarka